Sobre a añaQue é a "botá-la aña"?
Nunha ampla zona do interior de Pontevedra (especialmente as zonas nas que as pandeiretadas reciben o nome de "serán") adoitaban xuntar-se dúas ou mais familias para realizaren estes traballos. É na comarca de Mondariz - A Paradanta onde este ítem se manifesta dun xeito mais senlleiro: Primeiro labran-se os cabeceiros (dous grandes regos na cima e no fondo da leira, destinados à reubicación da terra desprazada ao arar a leira: no cabeceiro do fondo retira-se a terra, que será transportada despois ao da cima para que, co paso dos anos, a leira non esmoreza). Este traballo é o máis significativo culturalmente: os viciños reparten-se en dous bandos para labrar os cabeceiros, "competindo" entre eles por ver cal bando remata primeiro. O que primeiro acabe, logo, gaña o "direito" a comezar a botar coplas a desafío cara ao outro bando, percutindo nos leghóns con pedras. A continuación labran-se os cadabullos (duas franxas laterais de terreo necesaria para que o carro de bois que leva o arado dea a volta ao final de cada rego). Neste momento, un home que leva un ramallo de loureiro adoviado para a ocasión (con panos, rosquillas, cereixas, etc...) vai sacando a beilar, de unha a unha, a várias mozas, ao son dos legóns. É a ribeirana da aña. Cando rematan, chanta-se o loureiro no torreiro -na própia leira- para que a colleita sexa proveitosa. Xusto entón bota o carro a andar, e as mozas camiñan detrás do carro entonando o cantar da aña -un cantar específico para este dia do ano, ao igual que a melodia da própia ribeirana-. Ás veces tamén se botaba a xota, ou algun agarrado tocando nos leghóns.
Fotografía Labradas en Toutón, cort. Guillerme Ignacio Incluida no CD das Pandereteiras de Toutón Aña UrbanaAña Urbana
A A.C. Trépia organiza todos os anos no mes de Abril esta actividade, cos seguintes obxectivos:
Se no 2010 contamos coa presenza de Pandereteiras Almuinheira (da A.C. Almuinha, de Marín) e Pandereteiras do Suído (A Lama), a edición de 2011 superou todas as nosas expectativas ao chegarmos aos sete grupos participantes (Escola da A.C. Lembranzas da Ría -Cangas-, A.C. Retrouso -Bueu-, Grupo de baile da A.C. Os Muíños de Oliveira -Ponteareas-, Os Saramagos -Redondela-, Maghúa pandereteiros -A Coruña-, Pandereteiras As Tarambainas -Vigo- e A.C. Seixebra -Moraña-). Contamos tamén co apoio e axuda do Concello de Pontevedra, grazas ao cal puidemos organizar un serán de feche polo que se achegaron moitos outros grupos da contorna. Este ano, ademais, inauguramos o que agardamos se convirta nun ciclo de conferencias sobre a aña, co apoio da Vicerreitoría do Campus de Pontevedra (Universidade de Vigo), coa presencia de Luis Prego como poñente e das pandereteiras de Toutón (Mondariz) e A Ermida (Pazos de Borbén) como informantes que son da propia aña. Neste link podes atopar todo o arquivo web das edicións pasadas. |
"Botá-la aña" é o nome que recibe un ítem cultural relacionado co ciclo do ano no mes de Abril. É no tempo de traballar a terra para facer a sementeira. O comezo do ciclo produtivo da terra...
Siareir@s:
TrépiaTV:
 |
Noites Abertas 2012
 |
ARQUIVO SONORO:
Escoita Projecto [´trepia]
NOVAS MALMEQUER BLOG
Colaboradores
